Artikel KDRT

PABRIK WIG PURBALINGGA SALAH SAWIJINING PEMICU MUNCULE KEKERASAN DALAM RUMAH TANGGA
Dening : Riska Ratnawati

Manungsa iku lumrahe urip seneng, ayem, lan tentrem. Ananging kabeh iku gumantung karo pilihane dhewe-dhewe. Semono uga karo pilihan nyambut gawe. Saben manungsa nduwe hak kanggo milih pegaweyan kang miturut awake nyaman lan bisa nyukupi kabutuhan uripe lan keluargane. Kebutuhan kang sawayah-wayah bisa mundhak ndadekake dhuwit sansaya ora ana ajine babar pisan. Dhuwit kang jaman biyen 100.000 cukup kanggo kabutuhan seminggu saiki mung cukup kanggo telung dina malah bisa uga kurang. Majune teknologi uga mempengaruhi majune pendidikan. Lulusan sarjana akeh sing ora nduwe gaweyan kang padha jurusane apa maneh mung trimo lulusan SMP, SMA, lan sederajat. Gaweyane mung dadi pembantu utawa kerja ana ing toko. Jaman saiki pancen ora gampang golek gaweyan amerga akeh wong kang wis padha pinter. Pengen kerja enak lan ngasilake dhuwit mumpuni kudune lulusan sarjana. Kamangka lulusan sarjana uga akeh sing nganggur yen ora nduwe keahlian liyane. Semono uga yen ora nduwe wong jero, nglamar gaweyan uga angel. Amerga rata-rata yen wis kerja ing panggonan kang penak mesthi sanak sadulure digawa. Apa maneh yen urip ing ndesa lan adoh saka kerameyan. Uripe mesthi ora maju yen ora nduwe pikiran kepengin sekolah sing dhuwur lan bakale bisa urip mulya.

Salah sawijining tuladha kang bisa dadi tumpuan masyarakat yaiku PT Sun Chang Indonesia kang mapan ing Purbalingga. PT Sun Chang beroprasi wiwit taun 1995 ing Purbalingga kang dipimpin dening Hyung Sang Lee saka Korea Selatan (Korsel). Produk PT Sun Chang  uga diekspor ing luar negeri kayata Amerika Serikat, Kanada lan Prancis. PT Sun Chang mproduksi wig, idep lan sapanunggalane. PT Sun Chang mproduksi wig lan idep kurang luwih 1,4 juta per taun. Pabrik iku nduweni karyawan kurang luwih 5000 wong, wiwit remaja, dewasa lan ibu-ibu. Karyawan kang dibutuhake ing pabrik iku ora kudu lulusan sarjana, ananging lulusan SMP, SMA lan sederajat uga bisa kerja ing kono. Malah akeh-akehe wong sing wis berkeluarga. Karyawan ing PT Sun Chang rata-rata wong wedok, amerga pancen sing dibutuhake kerja ing kono sabar, teliti, lan terampil. Menawa wong lanang ora tlaten nyambut gawe kaya ngunukui. Gaji ing PT Sun Chang uga manut UMR. Sistem kerja ing kono miturut target lan uga ana lemburan. Jam mlebu ing PT Sun Chang wiwit jam 6 esok nganti jam 6 sore. Menawa ana lemburan uga nganti jam 8 utawa jam 9 bengi. Kerja ing PT Sun Chang kudune disiplin lan tepat waktu. Menawa ana karyawane sing telat mesthi wae langsung disengeni, amerga pimpinane pancen saka luar negeri lan menawa wis kulina urip disiplin ing negarane.

Babagan disiplin iku sing ndadekake karyawane akeh sing pada bubrah anggone padha bebrayan. Salah sawijining karyawan saka desa Karangsari Purbalingga iku asring diamuk bojone amerga anggone bebrayan ora keurus maneh. Wong lanang sing wajibe golek nafkah lan ora perlu ngurusi gaweyan omah malah suwalike. Anane emansipasi wanita pancen nduweni peran kanggo majokake derajate wong wedok. Jaman mbiyen nalika wong wedok kudu ning omah lan ora perlu sekolah dhuwur saiki wis umum yen wong wedok padha sekolah lan nduweni kedudukan padha karo derajate wong lanang. Ananging wong wedok kudu bisa milah lan milih anggone nyambut gawe. Kepriye bisa nyambut gawe ananging ora ninggalake kodrate dadi wong wedok kang utamane kudu ngurus keluargane nalika wis milih urip kanggo bebrayan. Sebut wae karyawan mau SH. Dheweke pancen trimo lulusan SMP kang kepengin mbiyantu sanggane wong lanang anggone golek nafkah kang dirasa gajine bojone ora cukup kanggo nyukupi kabutuhane. Gaji saka olehe nyambut gawe ing PT Sun Chang pancen rada duloni ketimbang ing pabrik-pabrik liyane. Kanti nyambut gawe ing PT Sun Chang dheweke bisa nyukupi kebutuhan keluargane. Dheweke pancen asring ora ngurusi anak bojone amerga mangkat nyambut gawe jam 6 esok lan lagi mulih jam 6 sore. Anggone awor bojone menawa wayah bengi wae. Wong lanang kang kudune dilayani lan anak kang kudune dirumat wayah esok malah ora bisa ditindakake dening SH mau. Pegaweyan kang kudu ditindakake dening dheweke malah kudu ditindakake dening bojone.  Pimpina PT Sun Chang pancen disiplin lan tepat waktu. Menawa ana karyawane sing telat langsung disengeni bisa uga dipecat amerga dianggep ora tanggung jawab karo gaweyane. Babagan kaya iku sing ndadekake SH karo bojone asring tukaran lan SH asring diamuk wiwit dijambak rambute, ditendhang, lan ditampar. Kekadeyan kaya iku dialami SH saben dina nalika dheweke karo bojone tukaran.

Kekerasan kang dialami dening wong bebrayan ora mung kang ditayangake ana ing tv-tv wae, ananging uga dialami dening masyarakat biasa. Saka tontonan kang ana ing tv bisa uga dadi pemicu anane kekerasan ing masyarakat biasa. Dampak kang ditimbulake saka kekerasan kasebut uga bisa imbas marang anake. Anak bisa wae trauma lan jiwane tergoncang. Pemicu kekerasan iku maneka warna kayata minimnya ekonomi, komunikasi pasif, perbedaan pendapat, perselingkuhan, kesibukan pekerjaan yang berlebihan, kurangnya perhatian, dan saling curiga. Saka sabagian pemicu kasebut, sabisa-bisa wong kang wis bebrayan kudu bisa njaga lan dadi panutan kanggo anak-anake supaya babagan-babagan kasebut ora bisa kelakon. Tumrap kanggone wong bebrayan, urip kurang lan luwih mesthi tau dialami. Sitik akeh kudu ditrimo kanthi rasa syukur lan lapang dada. Utamane wong wedok. Biasane wong wedok sing dipikir dhuwit, dhuwit, lan dhuwit. Wong wedok pancen nduwe kuwajiban njalok, ananging ora kudu nuntut wong lanang saben dina. Wong wedok uga kudu ngerti kondisine wong lanang, menawa gajine mung setitik wong wedok kudu bisa ngecakake nduwit kasebut kanti gemi. Saliyane iku, komunikasi kang ora lancar uga bisa dadi pemicu kekerasan kang ndadekake hubungan ora harmonis. Sesibuk kepriye wae anggone wong bebrayan kudu komunikasine lancar supaya ora kedadeyan salah paham. Semono uga ngenani perbedaan pendapat. Saben wong kang wis bebrayan nalika ana pamanggih kang ora disarujuki salah sijine, sabisa-bisa dirembug kanti musyawarah supaya oleh jalan keluar kang trep lan bener. Wong lanang uga kudu bisa ngurmati pamanggihe wong wedok lan aja kepengin menang dhewe. Babagan selingkuh uga dadi perkara kang ndadekake anggone wong bebrayan tukaran lan bisa wae nganti gugat cerai. Menawa wis tukaran, mesthi wae tangane entheng lan gage-gage ngamuk. Wong lanang utawa wong wedok kang diselingkuhi mesthi wae ngrasa ora dihargai lan ngrasa menawa dheweke dilecehke. Supaya ora kedadeyan, sabisa-bisa kudu bisa njaga siji lan sijine. Nyambut gawe kang nyita wektu uga bisa ndadekake perkara anggone wong kang wis bebrayan. Tumrap  kanggone wong bebrayan, nyambut gawe uga dadi babagan kang wigati. Wong lanang utawa wong wedok, kudu bisa mbagi wektu antarane nyambut gawe lan keluarga. Kurange perhatian uga ndadekake wong gampang emosi amerga ngrasa ora dilayani. Menawa nyambut gawe esok, wong wedok sabisa-bisa sadurunge mangkat kudu nyiapake kanggo anak lan bojo. Saliyane iku, kudu bisa saling percaya antarane siji lan sijine. Ora bisa saling tuduh pinuduh. Menawa ana perkara kudu dirembung kanti bebarengan supaya hubungan iku bisa terjaga ora nganti ana jengene kekerasan.

Saka pemicu-pemicu kasebut, sabisa-bisa dadi generasi mudha aja nganthi ngalami kedadeyan kaya ngono. Kurange pendidikan uga dadi pemicu anggone wong nikah mudha. Saka pernikahan kang iseh enom kasebut, ndadekake hubungan kang ora harmonis amerga emosine kang iseh labil. Apa maneh yen umure iseh padha-padha sapantaran, cek cok mesthi kedadeyan saben dina. Wong kang gampang emosi mesthi wae tangane entheng. Wong kang ngalami kekerasan terus-menerus, bisa dipastikake bakal cerai. Dampak saka perceraian kasebut kang ndadekake anak trauma lan jiwane tergoncang. Nalika anak weruh kedadeyan kang dialami wong tuwane kayata kekerasan, anak bisa wae wedi marang wong tuwane dhewe. Menawa wis cerai, anak uga kurang oleh kasih sayang saka wong tuwane amerga wis pisah. Mulo dadi generasi mudha kang wis menangi jaman maju lan teknologi kang wis ngrembaka aja nganthi ngalami jengene nikah mudha. Sabisa-bisa kudu nuntut ngelmu sing dhuwur lan bisa nyenengake wong tuwa. Nalika wis dadi wong sukses, jodho mesthi teka dhewe lan bisa nyambut gawe kanti pilihane dhewe kang ora ndadekake perkara anggone urip bebrayan.